سلامت همراه (Mobile Health/mHealth) اصطلاحی است که در سال 2003 وارد حیطه سلامتی شد. آمار رو به افزایش تعداد افرادی که به گوشی هوشمند دسترسی دارند باعث شد تا سلامت همراه وارد زندگی روزانه بیماران و درمانگران شود. این فناوری، فرصتی فوق‌العاده برای کشورهای درحال‌توسعه مانند ایران است تا با صرفه‌جویی در منابع کمیاب و آموزش پزشکی از راه دور، سیستم بهداشتی کارآمدتری داشته باشند.

سلامت همراه، به هرگونه مراقبت سلامت محور گفته می‌شود که با تلفن همراه، تبلت، ابزارهای دیجیتال و هرگونه وسیله بی‌سیم پشتیبانی می‌شود. به بیانی دیگر، mHealth -که همچنین به عنوان سلامت موبایلی نیز شناخته می‌شود- به عملکرد پزشکی و بهداشت عمومی‌که توسط دستگاه‌های تلفن همراه مانند تلفن‌های همراه، تبلت‌ها، دستیارهای دیجیتال شخصی و زیرساخت‌های بی‌سیم پشتیبانی می‌شوند، نسبت داده می‌شود.

ویژگی‌های کلیدی سلامت همراه

  • بیماران تماس تلفنی یا پیام‌های متنی و صوتی مربوط به آموزشِ بهداشت و پایبندی به درمان را برقرار و دریافت می‌کنند.
  • به کارکنان بهداشت و درمان، منابع موردنیاز جهت دسترسی به جدیدترین دستورالعمل‌های بالینی، همکاری با همکاران، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، دریافت پشتیبانی تشخیصی و تعامل با مراجعین ارائه می‌شود.
  • جمع‌آوری داده‌ها از راه دور که شکاف اطلاعات سلامت را که در بسیاری از کشورهای درحال‌توسعه وجود دارد کاهش می‌دهد و برنامه‌ریزان را قادر می‌سازد تا اثربخشی اقدامات بهداشت عمومی‌را ارزیابی کنند و منابع را به‌طور مناسب تخصیص دهند.
  • پیگیری دارو و پشتیبانی از بیماری‌های مزمن – چنانچه بیمار طبق نسخه از دارو استفاده نکند، از طریق یک سیستم مبتنی بر ابر به پزشکان اطلاع داده می‌شود که بیمار نیاز به مداخله درمانی دارد.

سلامت موبایلی چیست

 

چشم‌انداز سلامت همراه یا سلامت موبایلی

  • نظارت بر بیمار از راه دور در منزل
  • هماهنگی، مدیریت و نظارت بر منابع انسانی
  • پشتیبانی همزمان (صوتی) و غیر همزمان (پیام کوتاه) تشخیصی برای پزشکی از راه دور
  • یکپارچگی زنجیره تأمین دارو
  • آموزش و توسعه مداوم حرفه‌ای برای کارکنان مراقبت‌های بهداشتی
  • پشتیبانیِ مراقبت از بیماری‌های مزمن مانند دیابت، آسم و سرطان
  • پایش منظم و دقیق وضعیت سلامت بیماران
  • سهولت ارتباط با نهادهای بیمه‌ای
  • ایجاد شیوه زندگی سالم
  • ارائه بازخورد درمانی
  • توانایی نظارت و گزارش وضعیت سلامت
  • ارتقا کیفیت خدمات سلامت
  • کاهش هزینه درمان
  • دسترسی آسان‌تر به مراقبت‌های پزشکی در مناطق دورافتاده
  • تبادل دانش میان متخصصان

روند کنونی بازار و صنعت سلامت همراه

نفوذ روزافزون تلفن‌های هوشمند و گسترش پوشش شبکه بی‌سیم، سیستم‌های دیجیتال سلامت را به امکانات جدیدی مجهز کرده است.

این امر منجر به پذیرش روزافزون سلامت همراه در حوزه دیجیتال می‌شود. پزشکان 250٪ بیشتر از عموم مردم تبلت دارند. 40% از پزشکان می‌گویند استفاده از تبلت به کاهش زمانِ کارهای اداری کمک می‌کند.

درصورتی‌که از برنامه‌های کاربردی سلامت همراه در مراکز درمانی ایران استفاده شود می‌توان امیدوار بود علاوه بر کاهش هزینه‌های مربوطه برای افراد جامعه و خطاهای پزشکی، موجب انجام سریع‌تر و باکیفیت‌تر مراحل درمان، دسترسی آسان‌تر به مراقبت‌های پزشکی، تأمین مراقبت‌های سلامت برای مناطق دورافتاده، بهبود پاسخگویی به بیماران، ترویج مراقبت‌های سلامت و درمان از راه دور و… شود.